UITWISSELINGEN TUSSEN WIJKEN

In de voorbije jaren is gebleken dat de sociale verschillen in Europa in bepaalde wijken van Europese metropolen tot conflicten kunnen leiden. De vele verschillende levensstijlen binnen de moderne samenleving, de verschillen tussen arm en rijk en de verschillen tussen de vele (sub)culturen brengen een pluralisering van levenswijzen met zich mee die tegelijk het gevaar oplevert van een afbraak van de solidariteit in de rechtstreekse leefomgeving. Het bevorderen van de maatschappelijke cohesie – of anders gezegd, de  sociale samenhang – is daarom een belangrijk thema op de politieke agenda van stadsbestuurders.

Het SUN-project erkent de grote waarde van sociale samenhang voor een gezonde stadsontwikkeling en wil daarom nieuwe perspectieven voor samenleven ontwikkelen door burgers (opnieuw) in het maatschappelijk leven te betrekken. Er bestaan meerdere manieren om de sociale samenhang binnen stadswijken te stimuleren. Daarbij zijn allereerst de sociale structuur binnen een wijk en de specifieke maatschappelijke probleemgroepen van belang. Deze analyse werd bijvoorbeeld in de Eupense benedenstad en in de wijk Hodimont van Verviers gerealiseerd.

In de Eupense benedenstad werd vervolgens in 2010 voor het heerst een stadsontwikkelingsprogramma ingevoerd in het kader van het SUN-project. In de Eupense benedenstad wonen veel verschillende bevolkingsgroepen. Het aantal inwoners van buitenlandse herkomst is er lokaal wat hoger dan elders in de stad. Het imago was veel slechter dan de daadwerkelijke levenskwaliteit in de wijk. Dit bracht bij veel mensen een zeer pessimistische basishouding te weeg, zo bleek.

Vanaf het begin van het project maakten de bewoners kenbaar meer betrokkenheid binnen de wijk te wensen. De aanleg van een stadspark met kiosk op een verwaarloosd terrein bleek een ideale manier om mensen in beweging te brengen. De groenwerkgroep ontwikkelde onder professionele begeleiding meerdere aantrekkelijke ideeën voor jong en oud. Ook uit deze groep kwam het initiatief voor een breed sponsoringconcept, waaraan een groot aantal ambachtslieden en ondernemers hun bijval betoonden.

De werkgroep "Kiosk" ontwikkelde een volledig wijkgeoriënteerd exploitatieconcept: uitbating en beheer van de kiosk, ontwikkeling van nieuwe aanbiedingen op vrijetijdsvlak en sociaal buurtwerk. Hieruit ontstond het idee van een nieuwe werkplek voor werklozen, die door de sociale dienst van Eupen als voltijdsmaatregel wordt erkend omdat het om een sociaal initiatief gaat. Het project won verder aan dynamiek doordat meerdere leden van de werkgroep samen de kerngroep voor een toekomstige bewonersvereniging vormden. De naam "bewonersvereniging" is een voorlopige werktitel, want er wordt niet zozeer gestreefd naar een juridisch organisatieverband als wel naar een forum voor actieve samenwerking binnen de wijk.

Hiermee is – geïnspireerd door het SUN-project – de mogelijkheid ontstaan om ook na afloop van het project op innovatieve wijze in de wijk actief te blijven ten gunste van de bewoners en die activiteiten op dynamische wijze verder te ontwikkelen. Terwijl in de wijk onder de werktitel "bewonersvereniging" wordt gediscussieerd en vooral ook wordt gewerkt, worden ook de bestuurders en beleidsmakers van de stad Eupen betrokken bij de vraag naar welke randvoorwaarden en begeleidende maatregelen nodig zijn om de sociale samenhang te bevorderen.

In de wijk Verviers-Hodimont heeft het SUN-project eveneens een sterke impuls voor buurtwerk gegeven. In Hodimont wonen meer dan 100 verschillende nationaliteiten. Het percentage inwoners van buitenlandse herkomst is er met 35 procent aanzienlijk hoger dan elders in de stad Verviers (12 procent). Een analyse van de sociale lagen binnen de wijk toonde aan dat er vooral een taalprobleem heerst – mensen zijn het Frans niet meester – en dat de verschillende (sub)culturen nauwelijks met elkaar in contact komen. Ook bleek uit het onderzoek dat de wijkbewoners niet lang in Hodimont blijven, maar na ca. 3 jaar naar andere stadsdelen verhuizen.

Op 22 mei 2011 ontvingen de inwoners van Heerlen bezoekers uit andere SUN-wijken in de wijk MSP. Op het programma stond een bezoek aan het centrum van Heerlen, aan de "Pocket Parks" die de stad in de MSP-wijk heeft aangelegd (met de hulp van kunstenaars die de ideeën van de inwoners gestalte hebben gegeven) en aan de volkstuintjes die in het kader van SUN werden aangelegd. Na een gesprek met de tuiniers volgde een maaltijd die door een groep immigrantenvrouwen was bereid. 's Middags bezochten de gasten de manifestatie "Open Podium" in het centrum van de stad, een dans- en muziekfestival voor iedereen die zijn passie en talent wil delen.

Op 8 oktober 2011 vond de uitwisseling tussen wijken in de benedenstad van Eupen plaats.Op dat moment werd daar ook het eerste wijkfeest georganiseerd: het Lichterfest. De bezoekers konden kennismaken met de wijk en vooral met het Temsepark, waarvan de renovatie gedeeltelijk voltooid was. In het buurthuis konden ze lokale spelers ontmoeten.

Op 21 april 2012 zal in Hodimont (Verviers) de laatste uitwisseling tussen wijken plaatsvinden. De bezoekers zullen de wijk verkennen en de uitvoering bijwonen van een groenproject voor de openbare ruimte, een initiatief van een vzw uit de wijk. Ook een bezoek aan de groene zone aan de oever van de Vesder, die werd heraangelegd met de behoeften en wensen van de bewoners in gedachten, staat op het programma. De bezoekers van de verschillende wijken zullen Hodimont enkele planten voor hun wijk schenken, die in de nieuw aangelegde zone zullen worden geplant. Ten slotte zal op de kade van de Vesder een grote maaltijd georganiseerd worden om de reeks uitwisselingen mooi af te sluiten.